به گزارش خبرنگار ایبنا، بانک مرکزی در ادامه مجموعه اقدامات خود برای مدیریت بازار ارز و پاسخ به نیاز‌های ارزی، از صبح امروز شنبه ۱۱ مهرماه، عرضه ارز به متقاضیان را در چهار بانک ملت، تجارت، صادرات و سامان آغاز کرد؛ اقدامی که در مرحله نخست، یک میلیارد دلار اسکناس ارز را از طریق شبکه بانکی و صرافی‌های بانکی در اختیار متقاضیان قرار می‌دهد.
بر اساس برنامه جدید ارزی بانک مرکزی، تمامی افراد بالای ۱۸ سال می‌توانند با ارائه کارت ملی نسبت به تأمین نیاز ارزی خود تا سقف ۱۰ هزار دلار اقدام کنند. این ارز از طریق شعب منتخب چهار بانک عرضه می‌شود و متقاضیان می‌توانند برای اطلاع از فهرست شعب و نحوه مراجعه به وب‌سایت بانک‌های عامل مراجعه کنند.
این طرح بخشی از برنامه بانک مرکزی برای عرضه تا سقف ۲ میلیارد دلار اسکناس ارز است که با هدف پاسخگویی به تقاضای ارزی و مدیریت شرایط بازار طراحی شده است. در مرحله نخست، یک میلیارد دلار از این ظرفیت از طریق شعب منتخب بانک‌ها و صرافی‌های بانکی در سراسر کشور عرضه می‌شود و ادامه عرضه نیز متناسب با شرایط بازار و نیاز متقاضیان قابل انجام خواهد بود.
افزایش عرضه در ادامه سیاست‌های ارزی
آغاز عرضه گسترده اسکناس ارز در شبکه بانکی در شرایطی انجام می‌شود که بانک مرکزی طی ماه‌های گذشته مجموعه‌ای از سیاست‌ها را برای مدیریت بازار ارز به اجرا گذاشته است. افزایش ظرفیت عرضه، اصلاح سازکار معاملات رسمی، تقویت بازگشت ارز حاصل از صادرات و تأمین ارز مورد نیاز واردات، از جمله محور‌های این اقدامات بوده‌اند.
پیش از این نیز بانک مرکزی در مقاطع مختلف بر آمادگی خود برای افزایش عرضه اسکناس تأکید کرده بود. در شهریورماه، ۵۰۰ میلیون دلار اسکناس برای عرضه در شبکه بانکی اختصاص یافت و پس از آن رئیس‌کل بانک مرکزی اعلام کرد در صورت نیاز، امکان عرضه تا سقف ۲ میلیارد دلار وجود دارد.
اکنون این ظرفیت وارد مرحله اجرایی شده و مرحله نخست برنامه جدید با عرضه یک میلیارد دلار از طریق چهار بانک عامل آغاز شده است.
تمرکز همزمان بر عرضه و بازگشت ارز
سیاست ارزی بانک مرکزی در ماه‌های اخیر تنها بر افزایش عرضه اسکناس متمرکز نبوده است. در سمت عرضه ارز به بازار رسمی نیز بازگشت ارز حاصل از صادرات مورد توجه قرار گرفته و مسیر‌های تازه‌ای برای رفع تعهد ارزی صادرکنندگان ایجاد شده است.
همچنین اصلاح سازکار معاملات مرکز مبادله و یکپارچه شدن تالار‌های معاملاتی در دی‌ماه ۱۴۰۴، از دیگر اقداماتی بود که با هدف ساماندهی معاملات رسمی ارز انجام شد. در ادامه نیز آمار‌های اعلام‌شده از افزایش بازگشت ارز صادرکنندگان حکایت داشت.
از سوی دیگر، تأمین ارز برای کالا‌های اساسی، دارو، نهاده‌های دامی و مواد اولیه تولید نیز در دستور کار بانک مرکزی قرار داشته و طبق اعلام این بانک، تا ۱۰ شهریورماه بیش از ۱۸ میلیارد دلار برای این نیاز‌ها تأمین و پرداخت شده است.
نظارت بر جریان ریال در کنار بازار ارز
همزمان با اقدامات مربوط به عرضه و تأمین ارز، دامنه نظارت بانک مرکزی به جریان ریالی و عملکرد شبکه بانکی نیز گسترش یافته است. رصد تراکنش‌های مشکوک، تأکید بر اجرای الزامات شناخت مشتری و برخورد انضباطی با شعبی که تکالیف نظارتی خود را انجام نداده‌اند، از جمله اقدامات اخیر در این حوزه بوده است.
در همین چارچوب، بانک مرکزی اخیراً حکم عزل ۱۱ رئیس شعبه را به دلیل رعایت نکردن الزامات قانونی مرتبط با شناسایی مشتری، شناخت ماهیت و میزان فعالیت او و تطبیق تراکنش‌ها با سطح فعالیت مورد انتظار صادر کرد.
همچنین بر استفاده نشدن از تسهیلات بانکی برای خرید ارز، طلا و رمزارز تأکید شده است؛ رویکردی که در کنار سیاست‌های مستقیم ارزی، با هدف جلوگیری از هدایت منابع بانکی به سمت فعالیت‌های غیرمولد و بازار‌های دارایی دنبال می‌شود.
عرضه جدید در کنار سایر ابزار‌های مدیریت بازار
اکنون عرضه یک میلیارد دلار اسکناس در مرحله نخست، تازه‌ترین اقدام بانک مرکزی در مجموعه سیاست‌هایی است که برای مدیریت بازار ارز دنبال می‌شود. این سیاست‌ها از یک سو بر افزایش ظرفیت عرضه و پاسخگویی به نیاز‌های ارزی متمرکز است و از سوی دیگر، بازگشت ارز صادراتی، تأمین ارز واردات و نظارت بر جریان منابع در شبکه بانکی را دنبال می‌کند.
بانک مرکزی پیش از این نیز تأکید کرده بود که هدف این نهاد دفاع از یک نرخ مشخص نیست، بلکه حفظ ثبات پولی و ارزی و جلوگیری از ماندگار شدن نوساناتی است که پشتوانه بنیادی ندارند و بر اساس شرایط بازار، از ابزار‌های قانونی خود برای مدیریت نوسانات استفاده خواهد کرد.
در همین چارچوب، آغاز عرضه ارز در چهار بانک عامل را می‌توان بخشی از رویکرد چندلایه بانک مرکزی برای مدیریت بازار دانست؛ رویکردی که در آن، افزایش عرضه اسکناس در کنار ساماندهی بازار رسمی، بازگشت ارز صادراتی و تشدید نظارت بر شبکه بانکی دنبال می‌شود.
منبع: متن کامل خبر